امروز : دوشنبه ۰۲ بهم ۱۳۹۶

شهرستان بناب

 
map_bonab_small

 

 

نگاهی به شهرستان بناب

سابقه تاریخی

بر اساس نشانه‌ها و آثار شناخته شده در شهر بناب، قدمت تاریخ و تمدن این شهر به شش هزار سال پیش می رسد که به احتمال زیاد اولین قوم آریائی این محل را به جهت آب و هوای معتدل و بارندگیهای سالیانه و زمین‌های مسطح و هموار و قرار گرفتن اراضی در دامنه‌های زیبای سهند و سواحل دریاچه ارومیه برگزیده باشند. وضعیت جغرافیائی منطقه و آثار به دست آمده از کاوش‌های محلی نیز با توصیفات شهر تاریخی شیز انطباق دارد. آثار به دست آمده از حفاری‌های قره تپه گزاوشت و قیزلار قلعه سی (قلعه دختران) که یکی از نود و سه تپه باستانی می باشند و همچنین وجود سی و شش غار مربوط به یکدیگر (معماری صخره ای صور) که نشانگر زندگی‌های دسته جمعی در دوران ماقبل تاریخ است. تخریب کامل در زمان حمله مغول امکان هر گونه تحقیق را در زمینه هنر و معماری این منطقه در قبل و بعد از اسلام مشکل یا غیر ممکن کرده است. اما یکباره در ابتدای دوره حکومت صفویان در اواسط قرن دهم در حدود بیست مسجد زیبا، چندین گرمابه و بیش از چهل کاروانسرای اقامتی و تجارتی متعددی به مرور زمان در شهر احداث شده که این امر حکایت از آبادانی و رونق ناگهانی شهر پس از دوره مغول و به عبارتی بهتر بازسازی پس از جنگ است.

موقعیت جغرافیایی

شهرستان بناب با وسعت ۷۷۹ کیلومتر مربع (۱٫۷ درصد مساحت استان) در ۱۲۰ کیلومتری تبریز واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۲۹۰ متر می باشد. این شهرستان از سمت شمال با شهرستان عجب‌شیر، از سمت شرق با شهرستان مراغه، از سمت غرب با دریاچه ارومیه و از سمت جنوب با شهرستان ملکان و استان آذربایجان غربی هم‌مرز است.

تقسیمات کشوری

طبق آخرین تقسیمات کشوری شهرستان بناب دارای یک بخش مرکزی (شامل دهستان‌های بناجوی غربی، بناجوی شرقی و بناجوی شمالی)، یک نقطه شهری به نام بناب و ۳۰ آبادی می‌باشد.

جمعیت

براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰، جمعیت شهرستان بناب در حدود ۱۲۹۷۹۵ نفر (۳٫۵ درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان ۷۹۸۹۴ نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان ۷۹۸۹۴ نفر و جمعیت روستایی آن ۴۹۹۰۱ نفر و تعداد خانوار آن ۳۷۳۸۰ خانوار است.

اقلیم و آب و هوا

شهرستان بناب در جلگه ای صاف و هموار قرار گرفته که از طرف شرق به پیشکوههای غربی سهند (قزل داغ، قاشقاداغ و گوپشتی) و از غرب به سواحل پست دریاچه ارومیه محدود می گردد. ارتفاع متوسط شهرستان از سطح دریا ۱۶۰۰ متر است که در بلندترین نقطه (قزل داغ) ۲۲۵۰ متر و در پست ترین (آخوند قشلاق)  ۱۲۸۰ متر می باشد. شهرستان بناب از محدود شهرهایی است که نزدیکترین فاصله از دریاچه ارومیه داشته و آب و هوای آن تحت الشعاع این دریاچه قرار می گیرد. در نتیجه به دلیل شرایط خاصی توپوگرافیک شهرستان دارای آب و هوای بسیار متنوع می باشد.

وضعیت اقتصادی

بناب از دیر باز یک موقعیت ممتاز جغرافیایی برخوردار بوده و راههای بزرگ تجارتی و کاروانی از آذربایجان به سمت غرب از آن عبور می‌کرده اسـت و امروزه نیز با قرار گرفتن در نقطه تلاقی محورهای اصلی آذربایجان شرقی، کردستان، کرمانشاه، عتبات عالیات ودسترسی به راه‌های آهن و هوایی، ضمن این که موقعیت خـود را حفظ کرده بلکه بر موقعیتش نیز افزوده شده است وهمیشه به عنوان یک شهر مطرح در شمال غربی کشور مورد توجه قرار گرفته است. اقتصاد شهرستان بناب مثل اغلب نقاط کشور ایران بستگی به تولیدات کشاورزی و دامی دارد. در امر کشاورزی در بعضی موارد علاوه بر تامین نیازهای منطقه مقداری نیز از محصولات مختلف به سایر شهرهای استان آذربایجان و همچنین به نقاط مختلف کشور صادر می گردد، کیفیت شاغل و ترکیب آنها نشانگر این است که این منطقه در قالب اقتصادی به عنوان یک مرکز کشاورزی محسوب می شود و درصد بیشتری از شاغلین را کارها و فعالیت های مربوط به کشاورزی تشکیل می دهد. در بعضی موارد حتی بخش صنعتی نیز متاثر از فعالیت های کشاورزی وابسته به آن است علاوه بر کشاورزی و صنعت در حالت کلی اموری مانند کارهای ساختمانی، خدمات و حمل و نقل و غیره نیز بخشی از فعالیت های اقتصادی را شامل می شود. بناب با تولید ۴۲ درصد پیاز تولیدی استان به عنوان قطب تولید پیاز محسوب می شود. باغداری این شهرستان با محوریت پرورش انگور نسبت به سایر نقاط استان از وضعیت خوبی برخوردار است به طوری که از لحاظ با غداری و تولید محصول انگور رتبه اول استان را به خود اختصاص داده است، وجود این قابلیت زمینه گسترش و تولید صنایع تبدیلی کشاورزی را در این شهرستان فراهم آورده است. اولویت سرمای هگذاری در این شهرستان به ترتیب در بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات است. در شهرستان بناب چندین واحد تولید فولاد در حال فعالیت می باشند.

نقاط تاریخی و دیدنی

مسجد جامع مهرآباد بناب و مسجد جامع محله گزاوشت (هر دو از آثار دوره صفوی)، پل پنج چشمه، مسجد زرگران بناب